Column

Hoge verwachtingen

In september had ik het bijzondere genoegen om naar een rechtsfilosofische conferentie in het Engelse Leicester te kunnen gaan. Om verschillende redenen zou het een spannende reis worden. In de eerste plaats zou het de eerste keer zijn dat ik van mijn leven in een vliegtuig zou stappen. In de tweede plaats zou ik in de gelegenheid zijn om een al lang door mij geadoreerde vrouw te ontmoeten. De organisatie van de conferentie in Leicester had als gastspreker voor de belangrijkste plenaire voordracht Marcela Iacub uitgenodigd die bij een prestigieus instituut in Parijs werkzaam is. Van Marcela was een foto op de website van de conferentie geplaatst. Het aantal aanmelding voor de conferentie overtrof de stoutste verwachtingen van de organisatie, zoals talloze malen tijdens de conferentie gememoreerd werd. Vooral het aantal aanmeldingen van jonge onderzoekers en promovendi was – in vergelijking tot vorige jaren – enorm hoog. Ik denk dat één blik op de foto van Marcela voldoende verklaring geeft voor het grote aantal aanmeldingen van vooral jonge onderzoekers.
Ik moet het de organisatie van de conferentie wel nageven: het was een meesterzet om zo’n adembenemende foto op de website van de conferentie te zetten. Iedereen met een greintje gevoel voor esthetiek zou deze schoonheid in het echt willen aanschouwen. Maar voordat ik Marcela in het echt kon zien – of misschien zelfs aanraken –, moest ik nog de lange weg naar Leicester vanuit Utrecht overbruggen. Met de eerste trein naar Schiphol begon de reis voor mij en een collega. Schiphol bleek ’s ochtends vroeg niet het domein te zijn van krioelende mensenmassa’s zoals ik dat aan de hand van een belegen NCRV-televisieprogramma had voorgesteld waarin mensen geïnterviewd worden op Schiphol. Nee, het was afgezien de hoge prijs die ze daar voor een kop koffie vragen een verrassend aangename plek om te vertoeven. Nadat we met ons oranjewitte vliegtuig in het Engelse Luton landden, gingen we met de pendelbus naar het treinstation van waaruit we al voor 11 ’s morgens in Leicester aankwamen. Daar wachtte voor mijn collega een executive suite in het plaatselijke hotel en voor mij een campuskamer met groene vloerbedekking en in weinig rustgevende pasteltinten gehouden wanden.
Nadat ik met mijn collega in een pub fish and chips gegeten had, waarbij trouwens de vis op fluorescerende groene erwten werd gepresenteerd, gingen we naar het universiteitscomplex waar de aftrap van de conferentie zou zijn. Zou ik daar voor het eerst oog in oog staan met Marcela? Nee, ik moest nog even geduld opbrengen. Bij de opening van de conferentie was de in Argentinië geboren schone nergens te zien. Na de openingstoespraak begonnen de eerste seminarbijeenkomsten; in kleine groepen werden specifieke thema’s besproken, maar ook daar – ondanks mijn speurende blik – nergens Marcela te ontwaren. Na de eerste ronde seminarbijeenkomsten was het tijd voor tea and biscuits en leerde ik een paar aardige jonge onderzoekers kennen. Het was een hele opgave om mij op het gesprek te concentreren want onderwijl gierden de zenuwen door mijn lijf. Na de thee zou de zogenaamde key address zijn: de plenaire voordracht die door Marcela uitgesproken zou worden.
Trillend van de spanning nam ik in de hoorcollegezaal plaats waar Marcela haar voordracht zou houden. Zoals het een academische grootheid betaamt, liet Marcela de plaats achter het katheder leeg totdat alle toehoorders al in de zaal een plaats gevonden hadden. Je voelde de spanning in de goed gevulde zaal toenemen; een golf van groeiende sensibiliteit was te bespeuren. Op het moment dat de Marcela met haar voordracht zou beginnen, nam een vrouw achter het spreekgestoelte plaats die duidelijk de verkeerde kant van de 40 gepasseerd was. Een vrouw die, zoals een andere congresdeelnemer later treffend beschreef, er ronduit afgeleefd uitzag. Was dat nu Marcela? De vrouw die op de uitnodiging van de conferentie nog als een pin up met strak achterovergekamd jaren ’80-haar geportretteerd was? Was dat echt dezelfde vrouw als de vrouw die ik nu voor mij zag met doorleefd gelaat, zwart geverfd stroachtig haar en door houtskoollijnen vervangen wenkbrauwen?
Het zal iedereen weleens overkomen zijn dat je een voorstelling van iemand maakt die niet geheel uitkomt. Maar deze deceptie was onbeschrijfelijk. Niet alleen het uiterlijk van Marcela was ver beneden ieders verwachting; het ergste was de voordracht zelf. Twee uur lang werd de zaal verveeld met een verward verhaal over de jurisprudentie van het Amerikaanse hoge gerechtshof over zaken die met uitingen van seksualiteit te maken hadden. Ondanks het potentieel pikante van haar thema heb ik zelden zo’n onnavolgbaar en vooral saai verhaal gehoord. Het was ontstellend. Die avond besloot ik samen met de mensen die ik die middag had leren kennen de teleurstelling weg te drinken.
Jeroen Kiewiet